Komu potrzebny jest statut?

Statut jest aktem prawnym, który reguluje zadania, strukturę organizacyjną i sposób działania określonych instytucji lub organów. Niektóre podmioty muszą obligatoryjnie sporządzić statut, m.in. fundusze inwestycyjne, partie polityczne, związki zawodowe, szkoły wyższe, związki wyznaniowe i koła naukowe. Poza nimi również niektóre spółki, stowarzyszenia i fundacje oraz przedsiębiorstwa państwowe. Na potrzeby artykułu omówiono najważniejsze z nich. Statut (lub jego odpowiednik) jest przydatny w każdej rozbudowanej strukturze, przecina praktyczne spory lub niejasności między poszczególnymi organami danego podmiotu i sprawia, że współpraca osób zaangażowanych w życie danej instytucji jest płynniejsza i efektywniejsza.

Statut w spółce

Spółki, które obligatoryjnie powinny posiadać statut, który składa się wraz z innymi dokumentami do KRS to spółki akcyjne i komandytowo – akcyjne. Określa się w nim m.in. wartość nominalną akcji i ich liczbę ze wskazaniem, czy akcje są imienne, czy na okaziciela, jak również liczbę i rodzaje tytułów uczestnictwa w zysku lub w podziale majątku spółki oraz związane z nimi prawa. Statut spółki powinien zawierać również wszelkie związane z akcjami obowiązki świadczenia na rzecz spółki, poza obowiązkiem wpłacenia należności za akcje, warunki i sposób umorzenia akcji oraz ograniczenia zbywalności akcji. Pozostałe spółki są zawierane na podstawie umowy, co oczywiście nie stoi na przeszkodzie sporządzenia dokumentu wewnętrznego regulującego kwestie statutowe.

Statu w spółdzielni

Statut jest obowiązkowy również dla spółdzielni, w tym również spółdzielni mieszkaniowych. Powinny się w nim znaleźć uregulowania, na podstawie których działa spółdzielnia np. kwestia reprezentacji spółdzielni, prawa i obowiązki członków, zasady i tryb przyjmowania członków, zasady i tryb wyboru zarządu i rady nadzorczej. Ważne jest, aby spółdzielnia umożliwiała członkom zapoznanie się ze statutem, np. poprzez publikację na stronie internetowej.

Statut dla innych podmiotów

Innymi podmiotami, które powinny obligatoryjnie powinny posiadać statut są stowarzyszenia i fundacje. Statut w ich wypadku wyznacza podstawy działania oraz granice, na których te organizacje pozarządowe opierają swoją aktywność. Należy pamiętać, że aby stowarzyszenie mogło prowadzić działalność gospodarczą potrzebny jest stosowny wpis w statucie stowarzyszenia. Statut stowarzyszenia jest uchwalany przez członków stowarzyszenia, a statut fundacji ustanawiany z woli fundatora.

Statut a przepisy prawa

Najważniejszą kwestią przy tworzeniu statutu jest uwzględnienie zgodności z prawem jego treści. Postanowienia statutu niezgodne z prawem nie będą mogły być stosowane, a ich ewentualne respektowanie będzie powodowało wady prawne dokonanych na takiej podstawie działań – może się to wiązać z poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Niektóre uchybienia statutu będą powodowały konieczność natychmiastowej zmiany statutu, co często będzie oznaczało także dodatkowe koszty administracyjne i finansowe wynikające z wykonywania dodatkowych procedur rejestracyjnych. W związku z powyższym tworzenie statutu (lub co najmniej jego weryfikację prawną przed uchwaleniem) powinno powierzyć się profesjonalnym prawnikom (radcom prawnym lub adwokatom).

Prawnik Wrocław – potrzebujesz porady lub pomocy radcy prawnego? Skontaktuj się z nami!