Osoby fizyczne najczęściej nie są obyte w tematyce procesowej. Z tego powodu otrzymując pismo procesowe często nie wiedzą jak zareagować i próbują problem „zamieść pod dywan”. Tymczasem, takie postępowanie najczęściej oznacza najgorsze konsekwencje. Bowiem, jeśli skierowano do nas pismo procesowe, to zazwyczaj wiąże się to z określonym terminem na skorzystanie ze swoich praw (np. poprzez przygotowanie pisma procesowego przedstawiającego nasze stanowisko w sprawie). Trzeba wiedzieć, że otrzymać pismo procesowe można tylko znajdując się w sądowym sporze, a więc wówczas, gdy sprawa jest już poważna i każdy błąd będzie wiele kosztował.
Jeśli nie mamy pełnomocnika procesowego (radcy prawnego lub adwokata), wówczas pismo procesowe możemy otrzymać wyłącznie bezpośrednio z sądu. Jest to najłatwiejszy do zaobserwowania wyznacznik. Zarówno zarządzenia procesowe, jak i pisma naszego przeciwnika procesowego muszą przejść przez sekretariat sądu i na kopercie znajdziemy dane sądu, jako nadawcy. Drugi ważny element to pismo przewodnie, które prawie zawsze znajdziemy zaraz po otwarciu koperty. Jego autorem również jest sąd. Zazwyczaj informuje on krótko, jakiego rodzaju pismo procesowe doręcza w załączeniu i czego oczekuje od strony (pisemnej odpowiedzi, stawiennictwa w sądzie, nadesłania dokumentów, itp.).
Reguły przygotowania pisma procesowego określa kodeks postępowania cywilnego (w skrócie: k.p.c.) Praktycznie w każdym postępowaniu sądowym najważniejsze okazują się pierwsze pisma procesowe w danej sprawie. Dla osoby inicjującej postępowanie będzie to pozew lub wniosek nieprocesowy, dla pozostałych osób mogą to być to odpowiedź na pozew, odpowiedź na wniosek, sprzeciw od nakazu zapłaty lub zarzuty od nakazu zapłaty. Ich samodzielne przygotowanie może nastręczać wiele trudności. Trzeba spełnić łącznie warunki ogólne sporządzania pism procesowych, a także warunki przewidziane dla konkretnego pisma – wszystkie określa k.p.c. (niestety, w różnych przepisach). Ponadto, trzeba zmieścić się w zakreślonym przez sąd terminie (chyba że termin wynika z przepisów k.p.c.).
Przebrnięcie przez formalności oznacza, że sąd będzie brał pod uwagę, to co znajdzie się w treści naszego pisma. Przechodzimy więc do drugiej części problemu – odpowiedniej zawartości merytorycznej. Składają się na nią: przedstawienie własnego stanowiska, odpowiednio sformułowane wnioski procesowe i dowodowe, zarzuty procesowe, a także ich uzasadnienie. Nie trzeba chyba nikogo przekonywać, że warto skorzystać z pomocy, kancelarii prawnej, która zajmie się tym pismem znacznie sprawniej (i z większą korzyścią dla nas) niż my sami.
Pominięcie jakiegoś dowodu lub zgłoszenie go w sposób nieskuteczny może być przyczyną niekorzystnego rozstrzygnięcia całej sprawy. Trzeba pamiętać, że zadaniem sądu jest sprawiedliwa i obiektywna ocena wszystkich dowodów, które mu przedstawiono, nie zaś ocena twierdzeń stron i ich przekonania o słuszności swojej sprawy.
W toku procesu można składać dalsze pisma procesowe, jednak w sposób dość ograniczony przepisami k.p.c. Aktualne przepisy często wymagają zgody sądu na złożenie dalszego pisma procesowego w sprawie. Zgody sadu nie wymaga sytuacja, w której strona staje przed zadaniem sporządzenia apelacji lub zażalenia. Stanowią one drogę do ponownego rozpoznania sprawy (lub jej wycinka). Jednakże te pisma procesowe podlegają jeszcze surowym rygorom w zakresie ich treści i wymogów formalnych. Dla laika problemem może być zwłaszcza precyzyjne sformułowanie żądań i wniosków apelacyjnych (zażaleniowych).
Konieczność sporządzenia pisma procesowego może pojawić się także w sytuacji, gdy prowadzona jest już egzekucja. Bowiem, nawet gdy jest zdaniem dłużnika bezpodstawna, jedyną drogą by ją zatrzymać nie są pisma kierowane do komornika, ale właśnie odpowiednie pisma procesowe kierowane do sądu. Dotyczy to także częstych sytuacji, w których dana osoba dowiaduje się o tym, że postępowanie sądowe „już było” na skutek działań egzekucyjnych prowadzonych przez komornika sądowego. Bowiem, warto wiedzieć, że nawet prawomocne i wykonalne orzeczenie sądu może zostać w pewnych sytuacjach wzruszone i może zaistnieć konieczność merytorycznego rozpoznania sprawy na nowo.
Innym pismami procesowymi, które mogą być konieczne do sporządzenia przez osobę fizyczną są pisma w sprawach pracowniczych. Dochodzenie należności od pracodawcy (zaległe wynagrodzenie, odprawa, niewypłacone wynagrodzenie za nadgodziny, zaległy urlop, itp.), a także żądanie przywrócenia do pracy lub odszkodowania w razie bezskutecznego wypowiedzenia lub rozwiązania stosunku pracy bez wypowiedzenia (zwolnienia lub zwolnienia dyscyplinarnego). W tego rodzaju sprawach najważniejszą kwestią jest dopilnowanie terminów – 7-dniowego lub 14-dniowego na wniesienie pozwu do sądu pracy, zwanego popularnie „odwołaniem”.
Podobna sytuacja dotyczy decyzji wystawianych przez organy ubezpieczeń społecznych – gdy uznajemy je za niewłaściwe, skarżymy je (również pismem procesowym podobnym do pozwu) do sądów ubezpieczeń społecznych. Także skargi do sądów administracyjnych na decyzje administracyjne lub podatkowe będą pismami procesowymi i również one mają specyficzne wymagania formalne, które trzeba uszanować.
Obsługa prawna Wrocław – potrzebujesz porady lub pomocy radcy prawnego? Skontaktuj się z nami!